درد و دل با استاد دکتر تقی پور

مصاحبه با :

استادی که خیلی پایبند به قانون هست، شخصی که برای دانشجو احترام فوق العاده ای قائل است. همیشه خوش قول و منظم. با چهره ای کاملا آرام. دفترش همیشه به روی دانشجویان باز است. اگه متوجه شود که دانشجو مبحث درسی را خوب متوجه نشده ول کن ماجرا نیست. باز تکرار می کند. تکرار بازهم تکرار، خیلی با حوصله است. ولی در نمره دادن  سخت گیر. سخت گیر که چه عرض کنم خیلی سخت گیر. مشوق اصلی دانشجویان است برای ادامه تحصیل. بعضی مواقع یه مثالهایی میزند که دو ریالی آدمی خوب نمی افتد. بعدش متوجه میشوی که منظورش چی بوده. خلاصه  اینکه "مردی از جنس قانون."

 

متولد 1353 شهرستان هشترود، رتبه اول ارشد ، رتبه دوم دکترا ، استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط  

 استاد دکتر حسن تقی پور                                  

 

 

 -  چرا بهداشت محیط؟ انتخاب یا سرنوشت؟

اون موقع سرنوشت بود. ولی سرنوشتی که آینده اش خوب شد، سرنوشتی که به نفع من تموم شد.

 

- اگه بهداشت محیط نمی خوندید دوست داشتید چه رشته ای بخونید؟

(به فکر میرود، دو سه دقیقه ای فکر می کند، خیلی حساسیت نشان میدهد، بعد با همان لحن آرام همیشگی می گوید:) سخت است بگم چه رشته ای، ولی بیشتر انجام و طراحی پروژه های مربوط به سدسازی و پل سازی و رشته های مربوط به اونو بیشتر می پسندم مثل عمران سازه.

 

- استاد فرض کنیم امتحان کنکور دادید و برگه انتخاب رشته را دادند که رشته های مورد علاقه خود را انتخاب نمایید. کدوم رشته را انتخاب می کردید؟ بهداشت محیط جایگاهش کجا بود؟

قطعا بهداشت محیط جزو اولویتهای انتخابی بود. ولی مقطع کاردانی بودن اون یک کمی کار را مشکل می کند. ما شاگردهای خوبی داریم که به این رشته علاقمندند ولی کاردانی بودن این رشته یک کمی آنها را دلسرد می کند.

 

- محیط زیست و بهداشت محیط تفاوت این دو رشته در چیست؟

بهداشت محیط میشه گفت : پل بین بیولوژی و مهندسی. بهداشت محیط در واقع هم قابلیتهای محیط زیست را داره هم قابلیتهای بهداشت . از این نظر میشه گفت منحصر بفرده، چون از یک طرف جنبه های بهداشتی یه موضوع مثل آب و فاضلاب را بررسی می کنه از طرف دیگه طراحی تصفیه خانه آب و فاضلاب و پروژ ه های آبرسانی را.

 

- پس با این همه قابلیتهایی که بهداشت محیطیها دارن چرا وقتی از رشته  آنها پرسیده میشود میگند مهندسی محیط زیست؟

چون بهداشت محیط به این اسمی که الان خوانده میشود. یه رشته نسبتا جوونیه. قبلا این رشته مهندسی بهسازی محیط بود.

این رشته با این اسم فعلی در مقابل مهندسی عمران که تقریبا 70 سال سابقه دارد جوان  می باشد. بدین سبب مردم شناخت کامل و کافی از این رشته با این اسم ندارن. رسانه های جمعی نیزنقش مهمی دارند مثلا اگه یه حادثه زیست محیطی اتفاق بیفته از رسانه ها گفته میشه محیط زیست به خطر افتاد و یا این کار موجب آلودگی محیط زیست گردید.

 

- استاد اگه بخوان یه اسم جدید برای بهداشت محیط انتخاب کنند چه اسمی را پیشنهاد میدین؟

( استاد بازهم به فکر میره، به عمق تفکر، نشون میده که همه چی رو حساب شده جواب میده، اونی که ذهنش تعیین و تایید می کنه نه اونی که فقط به زبونش مییاد)

آخرش میگه: اول مهندسی بهداشت محیط زیست، اگه نشد بعدش مهندسی بهسازی محیط

 

- چه باید کرد تا این رشته را اون طوریکه شایسته اش است شناسوند ؟

بنظرم اول باید از خودمون شروع کنیم. باید خودمونو قوی و توانمند کنیم. از لحاظ کاری و کارایی خود را تا حدممکن بالا ببریم. مثلا اگه در یک اداره استخدام شدیم کارایی و توانمندی ما باید طوری باشه که اسم در بیاریم یعنی رشته تحصیلمون اسم در بیاره. طوریکه اگه استخدامیه دیگری در اون ارگان باشه مسئول اون ارگان بگه، فلانی رشته اش چیست از اون رشته بردارید. این خیلی مهم است. بعدش در سطح بالا اونهایی که در بورد گروه هستند با عملکردشان و از راه تبلیغات قانونی و مناسب رشته را به ارگانها و نهادها معرفی نمایند.

 

- از مقاله و پروژه چه خبر؟

- دو مقاله دارم که به تازگی در مجلات معتبر خارجی چاپ شده است ( متن کامل این مقالات در همین وبلاگ برای اولین بار جهت دانلود قرارداده شده است). در مورد پروژه هم میشه گفت داریم روی دو پروژه کار میکنیم یکی مدیریت متمرکز زباله های بیمارستانی شهر تبریزیعنی بررسی وضع موجود و پیدا کردن اطلاعات کمی و کیفی در این مورد. دومی هم بررسی حضور فلزات سنگین در خاک، در آب مورد استفاده کشاورزی و محصولات سبزیجات و صیفی جات در مناطقی از تبریز.

 

 

- آینده رشته بهداشت محیط را چطوری می بینید؟

این رشته جزو رشته های بورس دنیاست. مسئله انفجار جمعیت، مصرف بی رویه، تغییر سبک زندگی، مصرف گرایی و... محیط زیست را تحت تاثیر قرار میده. تمامی ممالک مجبورند که دقت کنند، می دانند که اگه الان پیشگیری نکنند در آینده با چندین برابر این هزینه هم نمی تونن مشکلو جبران کنند. می شود گفت: شرایط به سمتی پیش میرود که خود ایجاب می کند رشته های ما در بورس باشند.

 

- استاد چرا فارغ التحصیلان این رشته بیشتر تمایل دارند در آب و فاضلاب یا محیط زیست استخدام بشوند در حالیکه بیشتر استخدامی در مراکز بهداشتی است؟

چون تا مقطع کارشناسی که حدود 140 واحد درسی دانشجویان ما می خونن ، جزء کمی از این واحدها مربوط به به بهداشت مسکن و اماکن عمومی و مواد غذایی است در حالیکه اکثر این واحدها مربوط به دروس فنی و طراحی می باشد که تسلط اکثر دانشجویان نیز طبیعتا در این قسمت خواهد بود و این طبیعی است که هرکس دوست داشته باشد در تخصص خود کار کند و به تخصص خود علاقه نشان بدهد.

-  مقطع کاردانی برای این رشته بهتر است یا کارشناسی، از ریاضی فیزیک یا علوم تجربی؟

مقطع کارشناسی بهتر است. دانشجویان ما خوبند در این صورت خوبتر هم خواهند شد. دانشجویان خوب اکثرا به خاطر کاردانی بودن این رشته از آن صرفنظر می کنند. در مورد اینکه از تجربی یا ریاضیات هر دو یک مزیتهایی دارند. اونایی که تجربی خوانده اند قسمتهای مربوط به زیست و میکروبیولوژی را راحت متوجه میشوند و آنهایی که ریاضیات خوانده اند قسمتهای فنی و طراحی مثل ریاضیات مهندسی و استاتیک و امثال اینها را بهتر متوجه خواهند شد. پس بنظرم از هر دو رشته میشود به صورت اشتراکی  دانشجو برای این رشته پذیرفت.

 

گفتگوی صمیمی با مدیر گروه بهداشت محیط تبریز (دکتر محمد مسافری)

 

واقعا مصاحبه با استادي كه به سختگيري و قانونمندي معروف است سخت بود. با اين وجود چون داشتم فارغ التحصيل ميشدم حيفم اومد كه با ايشان مصاحبه اي نداشته باشم . اين كار را كردم و مصاحبه اي كه در پايين مي آيد گفتگوي صميمي با ايشان مي باشد.

 متولد 1352 شهرستان اهر، نفر اول ارشد و دكتراي مهندسي بهداشت محيط، استاديار، عضو هيئت علمي و مدير گروه رشته مهندسي بهداشت محيط دانشكده بهداشت تبريز، استاد دكتر محمد مسافري ،PHD    مهندسي بهداشت محيط

 - استاد چرا بهداشت محيط؟ تقدير بود يا انتخاب؟

 

نه من از روي علاقه اين رشته را انتخاب كردم. حتي تو برگه انتخاب رشته اولويت پنجمم بود بخاطر اينكه يكي از اقوام قبلا تو اين رشته فعاليت داشت و من اطلاعاتي در مورد اين رشته پيدا كرده بودم و ثانيا رشته اي بود كه تا مقطع دكترا احتمال تحصيلش در ايران وجود داشت. و اينها سبب شدند كه اين رشته جزء اولويت هاي انتخابي من باشد. من در كنكور در بسياري از رشته هاي كارشناسي از جمله دبيري زيست و مهندسي كشاورزي نيز قبول شده بودم كه با توجه به علاقه و اطلاعاتي كه از اين رشته داشتم مهندسي بهداشت محيط را انتخاب كردم.

 

-  اگر دوباره كنكور ميداديد باز بهداشت محيط را انتخاب مي كرديد؟

 

حتما، حتي اين سري انتخاب اولم ميشد. چونكه معتقدم اين رشته اهميت فوق العاده اي دارد. ببينيد يك پزشك فقط يك نفر را درمان مي كند ولي بعنوان مثال يك كاردان بهداشت محيط با يك كلرزني صحيح كل جامعه كه از آن آب استفاده مي كنند سلامتيشان را تضمين مي كند. آنسوي قضيه هم مهم است اگه يك پزشك كار خودشو درست انجام ندهد،ممكن است جان يك نفر به خطر بيفتد،ولي اگر يك بهداشت محيطي يه سهل انگاري بكند براي مثال كلرزني را درست انجام ندهد،تمام افراد جامعه به خطر مي افتند. اين اهميت رشته و كار بهداشت محيط را نشان مي دهد.

 

- استاد!در يكي از آزمون هاي استخدامي از من در مورد فرق بين بهداشت محيط و محيط زيست پرسيدند،راستي تفاوت اين دو رشته چيست؟

 

بهداشت محيط و محيط زيست فرقي ندارند ولي بهداشت محيط يه برتري­هايي دارد بهداشت محيط مي شود گفت تلفيق يا بهتر است بگوييم پلي است بين پزشكي و مهندسي.از يك طرف در مورد ميكروب ها صحبت مي كند و از طرف ديگر روش هاي كنترل آن ها را نيز بررسي مي كند.باز از يك طرف مديريت جمع آوري و دفع زباله را بر عهده دارد از طرف ديگر صحبت از طراحي تصفيه خانه مي كند.

بد نيست اين را اضافه كنم اخيرا بازديدي كه بورد محترم بهداشت كشور از دانشگاه داشتند در مورد تاسيس دوره ارشد بهداشت محيط. استاد عامري به آقاي دكتر خليلي گفتند كه شما كه متخصص و جراح قلب مي باشيد ولي مردم عوام چون پزشك را با آمپول زنيش مي شناسن. در حاليكه اين ممكن است كم اهميت ترين كار شما باشد يا در مقابل كار مهم و پر خطر شما ممكن است هيچ جايگاهي نداشته باشد. در مورد رشته ما نيز كنترل مواد غذايي، همان قسمت آمپولش است. در حاليكه قسمت عمده اش طراحي تصفيه خانه آب و فاضلاب و... مي باشد

 

- پس اين همه مزيت هايي كه رشته ما دارد چرا اكثر دانشجويان و فارغ التحصيلان رشته وقتي كه اسم رشته شون پرسيده مي شود خود را محيط زيست معرفي مي كنند؟

 

به نظرم رشته ما اسمش ايراد دارد قبلا اين رشته، مهندسي بهسازي محيط بود در لاتين اين رشته Environmental Health ناميده مي شود.كه در كشور ما بهداشت محيط ترجمه شده است در حالي كه Health معني سلامت را مي دهد و Environmental نيز محيط زيست مي باشد.حتي در وزارت بهداشت و درمان نيز ما معاونت سلامت را داريم پس اگر اين واژه را درست معني كنيم

مي شود:مهندسي سلامت محيط زيست.

 

- آينده اين رشته را چطور مي بينيد؟

 

هزاره،هزاره محيط زيست است. بزرگترين دغدغه،دغدغه محيط زيست است از مهم ترين چالش هاي اين هزاره آب آشاميدني سالم،گرمايش جهاني،سوراخ شدن لايه اوزون و ... مي باشد.حتي گفته مي شود اگر جنگ جهاني سوم اتفاق بيفتد،بخاطر  نفت و ... نيست،بلكه بخاطر بدست آوردن آب آشاميدني سالم است.در اينجاست كه نقش بهداشت محيط و ارزش اين رشته معلوم مي شود.

مي شود گفت روند به سمتي مي رود كه خود ايجاب مي كند رشته هاي محيط زيست و بهداشت در اولويت باشند.

 

- استاد! دوره تكميلي را در لندن سپري كرديد مقايسه بين دانشگاه اونجا و ايران؟

 

دانشگاه هاي اروپا قدمت 300 الي 400 ساله دارند ولي در كشور ما كه قديمي ترين دانشگاه ،دانشگاه تهران است قدمتي حدود 70 ساله دارد پس از اين جهت قابل قياس نيست ولي از نظر بار علمي اگر مقايسه كنيم بين هموطناني كه در ايران و خارج درس مي خونن اعتقادم بر اين است كه ايرانياني كه در داخل ايران درس مي خوانن نه تنها بار علمي كمتري ندارن بلكه سرتر از اونا نيز هستن مثلا در ايران براي مقطع دكتري ما 30 واحد درسي داريم كه دانشجو بايد اينا رو بخواند ولي در خارج دانشجو تنها روي يك پروژه كار مي كنند.مشكلي كه ما داريم زبان انگليسي است كه اين مشكل در تحصيل هاي كرده هاي خارج وجود ندارد از نظر تجهيزات و امكانات حتي مي شود گفت كه وضع ما بهتر است ولي آن ها از آنچه دارند به بهترين نحو استفاده مي كنن.

 

- زندگي در انگلستان يا ايران؟كداميك؟

 

يقينا ايران! چرا كه ما متعلق به ايران هستيم..ما انگليسي نيستيم تعلقات معنوي و خانوادگي ما همه متعلق به ايران است ايرانياني كه در خارج زندگي مي كنند به نظرم خلا هاي بزرگي دارند. براي مثال تيم فوتبال انگليس وقتي كه بازي مي كنه اين تيم،تيم من نيست كه تشويقش كنم .در وطن است كه من ارضا مي شوم.ولي اعتقادم بر اين است كه بايد براي تمامي ايرانيان مشتاق اين امكان وجود داشته باشد كه سفري به خارج از كشور داشته باشند.

 

- برخورد آن ها با شما به عنوان يك ايراني چطور بود؟

 

برخورد در سطح بالايي است نه تنها با من بلكه با همه اين طوري بودند در محيط آكادميك اصلا اين حرف ها وجود ندارد فرق ندارد از كدوم كشور باشي جهان سومي باشي يا اروپايي. اون اعتماد و اطميناني كه به همه دارند به ما هم دارند در اونجا با همديگر خيلي راحت هستند يعني جامعه شان راحت است همكار،استاد و دانشجو به اسم كوچك همديگر را صدا مي زنند حتي براي ما از طرف دكتر كارن يك جشن ميهماني تدارك ديده شده بود.

 

 

گپ خودمانی با آقای دکتر دهقانزاده

اولین مصاحبه :

 

خیلی سخت بود اولین مصاحبه شونده را انتخاب کنیم ، بین این همه افراد آشنا باید یکی رو نشون می کردیم ، خیلی فکر کردیم بازم فکر کردیم .

دنبال کسی می گشتیم که همه بشناسنش ولی  نشناسنش ( بابا سهل ممتنع).

پیداش کردیم:

کسی که عضو هیئت علمیه، بعنوان محقق جوان برگزیده جشنواره رازیه،نفر دوم ارشد وPHD ، دوره تکمیلیشو کانادا بوده، آچار فرانسه بهداشت محیطه و معاون آموزشی دانشکده است ( اِ قضیه که لو رفت )

 

متولد 1352 ، اهر، استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط دکتر رضا دهقانزاده ريحانی –و عضو هیئت علمی ...

 

 

ü       آقای دکتر چطور شد رشته بهداشت محیط رو انتخاب کردین؟      

                                  

راستشو بخواین، در دوره دبیرستان دانش آموز خوبی بودم و همیشه جز دانش آموزان اول و دوم بودم . و انتظار می رفت که یک رشته خوب مثل پزشکی یا دندانپزشکی قبول بشم ولی من فقط به کتابهای دبیرستان اکتفا کردم و تست زنی خبری نبود اصلاً تست نزدم در نهایت رتبه خوبی رو نیاوردم در بین رشته های قابل انتخاب بهداشت محیط رو انتخاب کردم چون تا مقطع PHD امکان ادامه تحصیل وجود داشت در دوران کاردانی یواش یواش به این رشته و محتوای این رشته مخصوصاً دروس فنی مثل مکانیک ، هیدرولیک و ... علاقه مند شدم

 

ü      الان نظرتون راجع به پزشکی چیه؟

الان هم به درآمد پزشکی حسودی می کنم .

 

 ü      از خانواده تون بگین ؟

پدرم نجاره و مادرم خانه دار . ما تو خونه 4 خواهر و 2 برادر هستیم ، که من ارشد هستم – یکی از خواهرام معلم ، یکیشون لیسانس کامپیوتر و یکیشون هم الان تو همین دانشکده در مقطع کارشناسی بهداشت محیط هستن و برادرم در شرکت معدن مس سونگران اهر اشتغال داره.

 

ü      استاد کی ازدواج کردین ؟

ما 7 اسفند یعنی دقیقاً ماه قبولی من در مقطع PHD ازدواج کردیم  

 

ü       چرا 11 اسفند ( روز بهداشت محیط) ازدواج نکردین ؟  حواسم نبود

 

ü       و خانمتون؟   بهداشت حرفه ای محل آشنایی هم دانشگاه تهران بود( بابا دانشگاه تهران بابا های کلاس )

ü      دعوا تن هم می شه؟   بله

 

ü     شما چیکار می کنین؟ شما برنده این یا خانمتون؟ اکثراً من،  چون آدمی نیستم که کوتاه بیام.

 

ü      تا حالا کسی خیلی ناراحتتون کرده ؟  بله پیش اومده،  تو دلم خیلی از اون عصبانی شدم دلم می خواست ....!؟

ü       طرفدار آبی یا قرمز ؟ آبی

 

ü      اهل موسیقی هم هستین یا نه ؟  اگه پیش بیاد.  یعنی اگه وقت بشه، مثلاً وقتی رانندگی می کنم. تازه اونم بیشتر موقع  یادم می ره ؟!  ( یک خنده حسابی )

 

ü     قهوه یا چای ؟   قهوه بلد نیستم ولی نسکافه رو ترجیح می دم .

 

ü      چطور شد بعنوان محقق جوان شناخته شدید؟   در جشنواره رازی مرسوم اینه که بر طبق تعداد مقالات چاپ شده به زبان انگلیسی در ژورنالهای معتبر خارجی و همچنین پایاننامه های قوی که هر کدوم امتیازات خاص خودشون رو دارن جایزبه می دن. من در قسمت محقق جوان برگزیده شدم.

 

ü      آیا شما اولین بهداشت محیطی بودین که در این جشنواره شرکت کردین؟   خیر،  قبل از من آقای دکتر موسوی در قسمت پایاننامه، سال قبل از انتخاب من برگزیده شدن ، اصلاً ایشون منو با جشنواره رازی آشنا کردن.

 

ü      آیا آقای احمدی نژاد رو قبلاً می شناختین یا با هم ملاقاتی داشتین؟    شناختن نه به اون معنی که با اون ملاقات داشته باشم. در دوره ریاست ایشون در شهرداری تهران، من در ستاد مرکزی شهرداری جز کارمندانشون بودم – یعنی ریئسم بودن.

 

پروفایل اساتید محترم رشته مهندسی بهداشت محیط تبریز

۱- دکتر رضا دهقانزاده ( معاونت آموزشی دانشکده بهداشت و تغذیه)

۲- دکتر محمد مسافری( مدیر گروه مهندسی بهداشت محیط دانشکده)

۳- دکتر حسن تقی پور

۴- مهندس احمد هاشمی اصل

۵- مهندس خسرو اکبرپور

۶- مهندس تیمور حضرتیان ( معاون اداری و مالی دانشکده بهداشت و تغذيه)

۷- مهندس دولتخواه