مهندسی بهداشت محیط

كلر مادر: براي تهيه كلر مادر يا محلول 1 درصد كلر، 15 گرم پودر پركلرين ( يك قاشق غذاخوري سرپر) را در يك بطري تيره رنگ ريخته، آنقدر آب اضافه مي كنيم تا حجم محلول به يك ليتر برســد؛ سپس محلول حاصل را به هم مي زنيم.

تعيين حجم آب:

1 ـ حجم آب در مخازن استوانه اي = ارتفاع آب × (14/3× شعاع مخزن × شعاع مخزن).

2 ـ حجم آب در مخازن مكعب مستطيل = ارتفاع آب × (عرض مخزن × طول مخزن).

آبهاي سطحي : منشأ آبهاي سطحي به طور عمده باران است؛ اين آبها مقدار زيادي آلودگي ميكروبي دارند، مانند رودخانه ها.

آبهاي زيرزميني : اين آبها ارزانترين و عملي ترين وسيله تأمين آب براي جوامع كوچك هستند و آلودگي ميكروبي دارند مانند رودخانه ها ، چاه ها و چشمه ها.

آب قابل شرب : آب در صورتي قابل آشاميدن مي باشد كه صاف، زلال، بي رنگ، بي بو و فاقد عوامل بيماريزا و سموم باشد و مواد معدني موجود در آن در حد استاندارد باشد.

گندزدايي آب

از بين بردن ميكروارگانيسمهاي بيماريزاي موجــــــود در آب را گندزدايي مي گويند. بسته به حجم آب و مورد مصرف آن از روشهاي مختلف گندزدايي استفاده مي شود. در مورد آبهاي زيرزميني با كيفيت شيميايي خوب تنها با يك عمل گندزدايي ساده آب قابل شرب خواهد بود. در مورد آبهاي زيرزميني با كيفيت شيميايي نامطلوب و همين طور آبهاي سطحي پس از انجام مراحل تصفيه لازم در نهايت عمل گندزدايي انجام خواهد شد.

گندزدايي آب در مقياس كوچك:

الف ـ گندزدايي آب مصرفي خانوار:

1 ـ جوشانــــدن آب : ساده ترين روش گندزدايي آب جوشاندن آن است. براي مقادير كم آب در منازل مي توان پس از جوشاندن به مدت يك دقيقه بعد از شروع نقطه جوش آن را پس از سردشدن استفاده كرد. البته اين روش خاصيت حفاظت باقي مانده را ندارد و ممكن است در صورت ماندن دوباره آلوده شود، از اين رو بهتر است آب در همان ظرفي كه قرار است نگهداري شود جوشانده شود.

2 ـ گندزدايي آب با كلر مادر: در اين روش به ازاي هر يك ليتر آب 3 قطره از محلول كلر 1 درصد اضافـــــه مي شود، بعــد از نيم ساعت ميزان كلر باقيمانده را اندازه گيري نموده در صورتي كه ميزان كلر باقيمانده بين 2/0 تا 8/0 ميلي گرم در ليتر باشد آب قابل مصرف است، در غير اين صورت تعداد قطرات كلر 1 درصد را تا 7 قطره و مدت زمان را تا يك ساعت تغيير مي دهيم تا ميزان كلر باقيمانده در حد مطلوب به دست آيد.

ب ـ گندزدايي آب چاه :

1 ـ كلرينه كردن آب چاه: در اين روش ابتدا حجم آب موجود در چاه اندازه گيري مي شود و بعد به ازاي هر متر مكعب آب 3 تا 5 گرم پودر پركلرين به آب اضافه مي شود و حداقل نيم ساعت زمان تماس در نظر گرفته مي شود. در اين روش هم در صورت نتيجه مطلوب كلرسنجي آب قابل استفاده است، در غير اين صورت بايد ميزان كلر اضافه شده و زمان تماس كلر با آب را تغيير داد تا كلر باقيمانده مطلوب به دست آيد. بهتر است گندزدايي چاه آب بعد از برداشت روزانه انجام شود.

2 ـ روش كوزه گذاري : در اين روش در بدنه يك كوزه سفالي با گنجايش 12 تا 15 ليتر 2 سوراخ 6 ميليمتري در دو طرف كوزه نزديك وسط آن ايجاد كرده سپس 750 گرم پودر پركلرين و 3 كيلوگرم ماسه كاملاً تميز را مخلوط كرده و داخل كوزه ريخته پس از آن در كوزه را با يك ورقه پلاستيك غيرقابل نفوذ محكم بسته و كوزه را در چاه آويزان مي كنند به نحوي كه پايين تر از سطح آب قرار گيرد، اين مقدار پركلرين براي گندزدايي آب چاهي كه روزانه 900 تا 1200 ليتر آب از آن برداشت مي شود به مدت يك هفته كافي است.

گندزدايي آب در مقياس بزرگ:

كلرينه كردن آب مخازن: ابتدا حجم مخزن را معين نموده، سپس به ازاي هر متر مكعب آب از 3 تا 5 گرم پـــــــودرپركلرين استفاده مي شود. كلرينه كردن مخازن به روشهــاي دستي و مكانيكي انجام مي شود كه در روش دستي لازم است حتماً پس از اضافه كردن محلول كلر آب مخزن به هم زده شود. بعد از گذشت نيم ساعت در صورت مناسب بودن نتيجه كلرسنجي آب قابل مصرف است. در روش مكانيكي با استفاده از كلريناتورها بهتر است كلريناتور در محل ورودي آب به داخل مخزن قرار گيرد تا زمان تماس مناسب بين كلر و آب فراهم شود. قابل ذكر است كه نتيجه كلرسنجي در كليه ساعات شبانه روز و در نقاط مختلف شبكه لوله كشي بايد در حد مطلوب باشد.

منابع :

درسنامه پزشكي پيشگيري و اجتماعي، دكتر شجاعي تهراني – چاپ سوم 1378

نوشته شده در یکشنبه شانزدهم دی 1386ساعت 1:9 توسط حبیب حبیب نیا |

گندزدایی تانکرهای آب رسانی و ویژگیهای آن

گندزدایی تانکرهای آب رسانی و ویژگیهای آن

کلیک

نوشته شده در شنبه پانزدهم دی 1386ساعت 23:15 توسط حبیب حبیب نیا |

سيستم هاي مهندسي تصفيه فاضلاب

سيستم هاي مهندسي تصفيه فاضلاب

انواع فاضلاب:

صنعتی: خواص آن بستگی به نوع صنعت دارد. فرايند تصفيه بسيار متغير می باشد. بسياری از فرايندهای مورد استفاده جهت تصفيه فاضلاب شهری در مورد فاضلاب صنعتی نيز استفاده می شود.

شهری: حاوی آلاينده های بسياری است. ترکيب فاضلاب با فصل ممکن است تغيير کند که ناشی از استفاده مختلف آب می باشد.

فاضلابهای کشاورزی

در این فاضلابها ، سموم کشاورزی مانند هیدروکربنهای هالوژنه ، DDT ، آلودین ، ترکیبات فسفردار نظیر پاراتیون وجود دارد. مخصوصا ترکیبات هالوژنه بسیار خطرناک هستند و هنگامی که توام با آب کشاورزی در لایه‌های زمین نفوذ نمایند یا به بیرون از محیط کشاورزی هدایت شوند، باعث ایجاد فاضلابهای کشاورزی فوق‌العاده خطرناک می‌شوند.

مهم ترين اجزای تشکيل دهنده فاضلاب

جامدات معلق: عمدتاً شامل پسماندهای غذايي، فضولات بدن انسان، کاغذ، پارچه و ذرات خاک می باشد.

مواد آلی فاضلاب : عمدتاً شامل پروتئينها (40 تا 60 درصد)، کربوهيدراتها (25 تا 50 درصد) و ليپيدها (تقريباً 10درصد)

عوامل بيماريزا: انواع عوامل بيماريزا با منشأ آبی يافت می شوند که شامل باکتريها، ويروسها، پرتوزوآ و انگلها می باشند.

سيستم های تصفيه فاضلاب شهری

تصفيه اوليه - تصفيه ثانويه - تصفيه ثالث

تصفيه اوليه:

هدف جداسازی مواد جامد از فاضلاب ورودی و جدا کردن نخاله های بزرگ توسط غربالها و يا خرد کردن آنها با تجهيزات خرد کننده ، جداسازی جامدهای معدنی در کانالهای دانه گير و بيشتر جامدات معلق آلی با ته نشينی ، جداسازی تقريباً نيمی از جامدات معلق که تقريباً 30% BOD کل فاضلاب ورودی را تشکيل می دهند.

طراحی تصفيه اوليه:

1) غربال کردن يا آشغال گيری:

حذف جامدات درشت از فاضلاب ، غربالهای درشت از ميله های عمودی به فاصله 1 سانتیمتر از يکديگر و غربالهای ريز از سيمهای بافته شده و يا صفحات سوراخدار تشکيل شده اند. مقدار جامدات حذف شده در غربال کردن به اندازه روزنه های غربال بستگی دارد. دفع در محل دفن بهداشتی زباله، خرد کردن و باز گردانيدن به جريان فاضلاب ، خاکسترسازی متداولترين عمليات دفع جهت جامدات غربال شده به شمار می رود.

2) خرد کردن:مواد غربال شده گاهی پس از خرد کردن به جريان فاضلاب باز می گردانند. خرد کننده معمولاً جامدات درشت را تا اندازه تقريبی 8 ميليمتر خرد می کند و به فاضلاب بر می گرداند. دستگاه های خرد کننده بايد جلوتر از دستگاههای پمپاژ قرار بگيرند.

3) شن گيری يا حذف دانه :دانه يا grit شامل گونه ها و انواع مختلفی مانند جامدات معدنی شامل نخاله ها، شن، گل و لای، پوسته تخم مرغ، شيشه و خرده فلز و يا ترکيبات آلی سنگينتر و بزرگتر مانند تکه های استخوان، دانه ها و تفاله های چای و قهوه می باشد. از يک ميليون متر مکعب فاضلاب 15 متر مکعب دانه جدا می شود. دانه های دارای مواد آلی يا در محل دفن بهداشتی دفع می شوند و يا همراه با مواد غربال شده سوزانده و سپس دفع می شوند.

4) اندازه گيری جريان : دانستن شدتهای هيدروليکی جريان برای عملکرد بسياری از راکتورها در واحد تصفيه فاضلاب ضروری می باشد. اندازه گيری شدت جريان جهت تخمين ظرفيت مورد نياز در آينده لازم می باشد.

5) ته نشين سازی مقدماتی : عمليات واحدی است که برای تغليظ و جداسازی جامدات آلی معلق از فاضلاب طراحی می شود. زمانی که تصفيه اوليه کافی تلقی می شود ته نشين سازی مقدماتي مهم ترين قسمت واحد تصفيه می باشد. عملکرد اين بخش جهت کاهش بار آلودگی وارد شونده به جريانهای طبيعی آب بسيار حساس می باشد. اين عمل بدون افزايش منعقد کننده های شيميايي و اختلاط مکانيکی و يا عمليات لخته سازی می باشد. مواد آلی اندکی از آب سنگينترند و ته نشين می شوند و مواد سبکتر مانند روغنها در سطح فاضلاب شناور می شوند. جداسازی کف توسط لجن روب و جداسازی مواد شناور توسط يک سر ريز کف انجام می گيرد. ته نشين سازهای اوليه يا به شکل مخازن مستطيل بلند و يا مخازن استوانه ای می باشند.

تصفيه ثانويه سيستم های تصفيه فاضلاب شهری:

تبديل بيولوژيکی مواد آلي کلوئيدی و محلول به جرم زنده که بعداً به وسيله ته نشين سازی جدا می شود. تماس بين ميکروارگانيسم ها و مواد آلی در اثر معلق بودن جرم زنده در فاضلاب و يا عبور فاضلاب از سطح جرم زنده چسبيده به سطوح جامد معروفترين سيستم جرم زنده معلق لجن فعال می باشد.جرم زنده توليد شده توسط کاتابوليسم خود خوری و يا ساير ميکروارگانيسم ها قابل تجزيه می باشد.

معمولاً تصفيه بيشتر لجن ثانوی توسط فرايندها بيولوژيکی بی هوازی صورت می گيرد. محصولات نهايي گازی شکل، متان، دی اکسيد کربن و مايعات و جامدات بی اثر توليد می شوند. متان دارای ارزش حرارتی است.مايعات با غلظت های بالای ترکيبات آلی به واحد تصفيه بازگردانده می شوند. جامدات با مقدار زيادی از ترکيبات معدنی به عنوان تنظيم کننده مواد خاک و يا کود در زمينهای کشاورزی مصرف می شوند. بقيه جامدات را با سوزاندن و دفن بهداشتی دفع می کنند.

گاهی تصفيه اوليه و ثانويه همراه با هم انجام می شود. فاضلاب در حوضچه های اکسيداسيون ريخته می شود و فاضلاب در سطح به طور هوازی و در عمق به صورت غيرهوازی تجزيه می شود در سيستم لاگون هوادهی شده، اکسيژن در اثر هوادهی مکانيکی تأمين می شود و تجزيه در کل عمق برکه به صورت هوازی می باشد. در اغلب موارد تصفيه ثانويه جهت دستيابی به استانداردهای جريان خروجی کافی می باشد.

طراحی تصفيه ثانويه:

جريان خروجی از تصفيه اوليه هنوز دارای 40 تا 50 درصد از مواد جامدمعلق و تقريباً تمام مواد آلی و معدنی محلول اوليه می باشد. جهت حذف مواد آلی در تصفيه ثانويه از فرايندهای فيزيکی، شيميايي و يا بيولوژيکی استفاده می شود. در تصفيه بيولوژيکی مواد آلی فاضلاب به عنوان غذا توسط ميکرو ارگانيسم ها مصرف شده و به سلولهای بيولوژيکی يا جرم زنده تبديل می شود. ارگانيسم هايي که در سيستم های آبهای شيرين طبيعی به تجزيه مواد آلی می پردازند. ارگانيسم های دخالت کننده در تصفيه فاضلاب می باشند. جداسازی جرم زنده تازه توليد شده از فاضلاب جهت تکميل فرايند تصفيه ضروری می باشد.

لجن فعال

يک سيستم کشت ميکروبی معلق است که از اوايل قرن بيستم توجه و استفاده می شود. لجن ته نشين شده حاوی ميکروارگانيسم های زنده و فعال می باشد و به همين سبب لجن فعال ناميده مي شود. لجن فعال از نوع كشت ميكروبي معلق با لجن بازگشتي مي باشد وبه صورت اختلاط کامل يا جريان لوله ای می باشد. فرآيند هوازی است و اکسيژن به وسيله تزريق هوا تأمين می شود.

ادامه مطلب

نوشته شده در شنبه پانزدهم دی 1386ساعت 23:11 توسط حبیب حبیب نیا |

آلودگی هوا و اثرات آن (دکتر منصور غیاث الدین)

آلودگی هوا و اثرات آن (دکتر منصور غیاث الدین)

دانلود

نوشته شده در دوشنبه دهم دی 1386ساعت 13:21 توسط حبیب حبیب نیا |

بررسی شاخص های عملکرد نشت در شبکه های توزیع آب شهری

بررسی شاخص های عملکرد نشت در شبکه های توزیع آب شهری

DOWNLOAD

نوشته شده در چهارشنبه پنجم دی 1386ساعت 0:18 توسط حبیب حبیب نیا |