Environmental Health Engineering |
استانداردهای حد مجاز خروجی از کارخانجات و کارگاههای صنعتی
(موضوع ماده ۱۵ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۳/۲/۱۳۷۴ مجلس شورای اسلامی)
نگاهی کلی به مساله آلودگی هوا
مسأله آلودگي يكي از مهمترين و حادترين مسائل ناشي از تمدن انساني در جهان امروز به شمار مي رود چرا كه از اعماق چند هزار متري زمين گرفته تا معادن ، آبهاي تحت الارضي، بيوسفر، تروپوسفر و حتي در داخل هواپيماهاي بلند پرواز و جو خارجي زمين ، چرخه و سيستم حيات را مورد تهديد قرار داده است . مولكول آلاينده اي كه امروز از كارخانه يا منبع آلوده كنندة ديگري مثلاَ در اروپا، وارد محيط مي شود اگر تجزيه نشود يا تغيير شكل ندهد احتمالاَ بعد از چندي مي تواند در رية انسانهايي كه در قلب جنگلهاي آفريقا يا دشتهاي وسيع آسيا زندگي مي كنند وارد شود .
محيط زيست كنوني انسان در اثر فعاليتهاي آدمي همواره در معرض آلودگيهاي مختلف قرار دارند و با توجه به اختلافاتي كه انسان پرتعدادتر و پرمصرف تر از گذشته ، بر منابع محيطي وارد مي آورند لازم است به بررسي مختصري از انواع، منابع و عوارض آلوده كننده هاي محيطي بر روي انسان ، نبات، حيوانات و مواد مختلف پرداخته شود .
آلودگي براي افراد مختلف مفهوم و معني متفاوتي دارد . مردم معمولي ممكن است تحريك چشم ناشي از يك گاز يا آب آلوده را آلودگي به حساب آورند . براي كشاورزي كه يك عامل به گياهان يا حيواناتش آسيب مي رساند آلودگي محسوب مي شود اما هر گاه بخواهيم تعريف جامع و كلي براي آلودگي محيط زيست در نظر بگيريم چنين مي توان گفت كه آلودگي محيط عبارت است از «وجود يك يا چند مادة آلوده كنند در محيط زيست به مقدار و مدتي كه كيفيت يا چرخة طبيعي را بطوري كه مضر به حال انسان يا حيوان، گياه و يا اثار و ابنيه باشد تغيير دهد . به بيان ساده تر هر گاه ماده يا موادي بيگانه با غلظتي خاص وارد عناصر محيطي شوند و تعادل طبيعي آنها را بر هم بزنند صحبت از آلودگي مي شود .
انواع آلودگيها
آلودگيها انواع مختلف دارد و با توجه بر فرهنگ مصرفي جوامع مختلف، هر يك به نوعي متفاوت محيط زيست را تهديد مي كند . آلودگي آبها – آلودگي هوا – آلودگيهاي بصري و صوتي از انواع مختلف آنها به شمار مي روند .
منابع آلودگي هوا:
بطور كلي منابع الوده كنندة هوا عبارتند از منابع طبيعي و منابع غيرطبيعي يا مصنوعي با توجه به تأثيرات مثبت فعل و انفعالات عناصر طبيعي در دراز مدت مانند طوفانها – گرد و غبار صحراها – دود و خاكسترهاي آتش سوزيهاي جنگلي ، املاح موجود در جو، فعاليتهاي آشتفشاني ، شهابهاي آسماني و منابع گياهي و حيواني ، بعضي عقيده دارند كه در كوتاه مدت ، اينگونه منابع در اثر بر هم زدن تعادل ظاهري در محيط زيست، موجب آلودگي مي شوند . بدانجهت اينگونه فعل و انفعالات طبيعي را در گروه آلاينده هاي طبيعي قرار مي دهند .
منابع غيرطبيعي يا مصنوعي ، بر عكس به دست انسان بوجود آمده و آلودگيهاي ناشي از آن حاصل فعاليتهاي آدمي است . از جمله وسايل نقليه – صنايع – منابع تجاري و خانگي و …
مطالعات و اندازه گيريهاي انجام يافته بر روي غلظت آلاينده ها در نقاط مختلف شهرهاي پرترافيك نشان داده است كه در خيلي از موارد هوايي كه تنفس مي كنيم از نقطه نظر مونواكسيد كربن و هيدروكربوهاي نسوخته به مراتب از حد مجاز آلوده تر است . اگرچه صنعت و تكنولوژي ، عامل رشد اقتصادي كشورها هستند ولي آلودگي هوا نيز ره آورد آنهاست . در صورت عدم وجود عناصر آلوده كننده درصد گازهاي موجود در هواي پاك بصورت جدول زير است :
ازت ۷۸٪ هلیوم ۵پی.پی.ام
اکسیژن ۱۹٪ متان ۵.۱پی.پی.ام
بخار آب ۲٪ دی اکسید ازت ۰.۳پی.پی.ام
آرگون ۱٪ هیدروژن ۰.۲پی.پی.ام
دی اکسید کربن ۰.۳٪ گزنون ۰.۱پی.پی.ام
نئون ۱۸پی.پی.ام ازن ۰.۰۲پی.پی.ام
ولي تأثير عوالم آلوده كنندة زير مي تواند تركيب موجود را بر هم زده و با افزايش يا كاهش ميزان نسبت گازها هوا را آلوده كند .
عوامل آلودگي هوا:
صحبت از آلودگي هوا در حقيقت گفتگويي است دربارة بسياري مواد و تركيبات كه از منابع گوناگون و بخصوص ساخته دست انسان پديد آمده و اكولوژي شيميايي اتمسفر را دگرگون نموده است اين مواد بصورت جامد، مايع و گاز در هوا پراكنده مي شوند .
براي بررسي دقيق پديده آلودگي هوا بايد از مسيري كه اين مواد از ابتدا مي پيماند تا بر محيط تأثيرات منفي خود را بگذارند، املاح كافي داشت . با اين حال آلوده كننده هاي مهم هوا بدون در نظر گرفتن حالات خاص، عبارتند از مونواكسيد كربن – اكسيدهاي گوگرد – اكسيدهاي ازت – اكسيد كننده هاي فتوشيميايي – هيدروكربورها - ذرات معلق در هوا و مواد راديو اكتيو
دومین همایش و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط زیست
توليدكنندگان دياكسيدكربن در جهان: آمريكا يك، ايران 13
گزارش توسعه انساني سازمان ملل متحد، آمريكا را نخستين و ايران را سيزدهمين كشور منتشركننده گاز دي اكسيد كربن اعلام كرد.
بهگزارش ايرنا، سعيد فرودسي مدير طرحهاي توسعه گروه انرژي، محيط زيست و مديريت سوانح برنامه عمران ملل متحد با استناد بهگزارش توسعه انساني ۲۰۰۷ - ۲۰۰۸ سازمان ملل متحد روز يكشنبه در نشست خبري گفت: «براساس آمار چين، روسيه، هند، ژاپن، آلمان، كانادا، انگليس، كره جنوبي، ايتاليا، مكزيك و آفريقاي جنوبي رتبه دوم تا دوازدهم منتشركننده گاز دي اكسيدكربن را دارند.»
در اين گزارش تاكيد شده است كه فقراي جهان ضمن اينكه از خود ردپاي كمرنگي از كربن روي زمين باقي ميگذارند، متحمل حداكثر فشار ناشي از مديريت ناپايدار وابستگي اكولوژيكي ميشوند.
براساس اين گزارش تاكنون در كشورهاي ثروتمند مقابله با تغيير آب و هوا عملا يك موضوع تنظيم ترموستات بوده كه با تابستانهاي طولانيتر و داغتر سروكار داشتهاند يا جابهجايي فصلي مشاهده كردهاند.
شهرهايي نظير لندن و لسآنجلس ممكن است با خطر سيل مواجه باشند، ولي ساكنين آنها توسط يك سيستم دفاعي پيچيده محافظت ميشوند.
در مقابل، هنگامي كه گرمايش جهاني، الگوهاي آب وهوايي را در شاخ آفريقا تغيير ميدهد، به اين معني است كه فرآوردههاي كشاورزي توليد نميشوند و مردم گرسنگي ميكشند.
مدير طرحهاي توسعه گروه انرژي، محيط زيست و مديريت سوانح برنامه عمران ملل متحد بابيان اينكه براساس گزارش توسعه انساني، كشورها داراي سهم بسيار متفاوت در گازهاي گلخانهاي به جو هستند، افزود: «كشورهاي ثروتمند با ۱۵ درصد جمعيت جهان، تقريبا نصف دي اكسيد كربن را منتشر ميكنند.»
وي به استناد گزارش توسعه انساني امسال سازمان ملل گفت: «با استفاده از فرضيات محتمل برآورد ميكنيم براي اجتناب از تغيير آب و هواي خطرناك، كشورهاي ثروتمند بايد حداقل ۸۰ درصد انتشار گازها را كاهش دهند كه ۳۰ درصد آن بايد تا سال ۲۰۲۰ انجام شود.»
در گزارش سازمان ملل متحد پيش بيني شده است انتشار گازهاي كشورهاي درحال توسعه در سال ۲۰۳۰ ميلادي به اوج برسد و تا سال ۲۰۵۰ ميلادي به مقدار ۲۰درصد كاهش يابد. [آينده ترسناك زمين]
فردوسي تاكيد كرد در گزارش توسعه انساني امسال سازمان ملل متحد آمده، هدفي كه براي تثبيت گازهاي گلخانهاي قراردادهايم، سخت ولي قابل تحمل است.
بر اساس اين گزارش، هيچ كشوري به تنهاي نميتواند برنده نبرد با تغيير آبوهوا باشد. اقدام دستهجمعي يك انتخاب نيست بلكه يك اجبار است.
مدير طرحهاي توسعه گروه انرژي، محيط زيست و مديريت سوانح برنامه عمران ملل متحد، گفت: «در اين گزارش آمده كه چالش تغيير آب و هوا مقياسي جهاني آن است. جو زمين براي گازهاي گلخانهاي تفاوتي ما بين كشورهاي منشاء آنها قايل نيست.»
او گفت: «يك تن از گازهاي گلخانهاي از چين حاوي همان وزني است كه يك تن گاز گلخانهاي از ايالات متحده داراست و انتشار گازهاي گلخانهاي يك كشور مساله تغيير آب و هواي كشور ديگر است.»
همشهري آنلاين
Disinfectants and Disinfection Byproducts
زلزله و روشهای مقابله با آن
زلزله لغتي است كه بسياري از مردم را به هراس ميافكند. براي بعضي ديگر عنوان مطلبي مورد بحث است. براساس تحقيقات دانشمندان و سوابق تاريخي، زمين شناسان و زلزله شناسان اينك به ما ميگويند بسياري از نقاط در سراسر دنيا در معرض خطر يك زمين لرزه زيانبار هستند. امكان پيشگيري از زلزله وجود ندارد. اما به هر حال شما قادريد شانس سلامتي و بقاي خود را به وسيله آگاهي و آمادگي بالا ببريد. اگر كسي به درستي آماده نباشد زلزله بعدي ممكن است لطمههاي افزونتري به بار آورد.
تعداد زلزلههايي كه سالانه رخ ميدهند به يك ميليون ميرسد اما از اين ميان فقط معدودي از آنها اثرات مخرب وسيعي بر جاي ميگذارند. بعضي اوقات انرژي آزاد شده در زلزلههاي بزرگ برابر است با انرژي حاصل از انفجار 180 ميليون پوند T.N.T است به عبارت ديگر قدرت تخريبي اين زمين لرزهها 10000 برابر قدرت نخستين بمب اتمي است كه ايالات متحده در جنگ جهاني دوم در ژاپن منفجر كرد.
در جهان چند منطقه بزرگي وجود دارند كه دستخوش زلزلههاي فراوان هستند و آنها را كمربند زلزله ميخوانند. عمدهترين آنها كمربند اقيانوس كبير (آرام) است كه آمريكاي جنوبي و شمالي ژاپن، فيليپين، زلاندنو را شامل ميشود.
كمربند دوم از حوالي آلپ در اروپا آغاز ميشود و پس از گذشتن از يونان، ايتاليا، تركيه، ايران، افغانستان، پاكستان به جنوب شرقي آسيا ميرسد و در آخر به كمربند اقيانوس كبير متصل ميگردد.
از لحاظ زمين شناسي، دو صفحه آسيا از شمال و عربستان از جنوب به صفحه ايران فشار وارد ميكنند. اين فشار به حدي است كه به گفته كارشناسان، ديگر نميتوان به آن صفحه ايران اطلاق كرد. ايران از نظر زمينشناسي صفحهاي خرد شده است كه شكستگيهاي فراواني به شكل گسلهاي كوچك و بزرگ روي آن ايجاد شده است و به همين دليل در وضعيت بسيار ناپايداري به سر ميبرد. از سوي ديگر كانون زلزله در ايران در عمق كمي از سطح زمين قرار دارد و انرژي قابل ملاحظهاي به سطح زمين ميرسد و در بسياري از نواحي مدت زمان بين زلزلهها يا دوره بازگشت آنها طولاني است و لذا زلزلههاي بسيار شديد رخ ميدهد.
محل وقوع زلزله
نميتوان قاطعانه اظهار داشت كه زلزله چه زماني رخ ميدهد. ولي ميتوان گفت كه احتمالاً در كجا رخ خواهد داد. چون زلزله اصولاً در مناطق معيني از جهان كه پلاتهاي زمين با يكديگر برخورد ميكنند، رخ ميدهد.
اثرات ناشي از زلزله :
زمين لرزه علاوه بر تخريب ساختمانها و اماكن ممكن است سبب بهمن، ريزش كوه، شكاف در سطح زمين و بالا آمدن و فرو رفتن زمين، حركت گل و لاي، سد مسير رودخانه، امواج مدي شديد و آتشسوزي شود. آن دسته از صدمات و خطراتي كه در زمين لرزه مستقيماً به امور بهسازي محيط مربوط ميشوند عبارتند از شكستگي، جابجايي و پيچيدگي لولههاي آب و فاضلاب، صدمه به ساختمانها و تأسيسات آب، فاضلاب و تلمبه خانهها، شكستگي سدها و مخزنهاي آب كه منجر به نشت يا آلودگي آب ميشود؛ جمع شدن اشغال، ساختمانهاي فرو ريخته و ايجاد اشكال در خارج كردن اجساد و لاشه حيوانات از داخل ويرانيها و دفن آنها؛ شكستگي مخزن فضولات و چاههاي فاضلاب، آلودگي آب چاهها وقتي كه جدار محافظ چاه ترك بردارد. پيامدهاي غيرمستقيم اين حوادث، فقر و بيپناهي و بسياري از مشكلات و ناهنجاريهاي اجتماعي از خسارتهاي جاني و مالي بلافاصله آن سنگينتر،گستردهتر و دلخراشتر است.
تخريب ساختمانها در اثر زمين لرزه غالباً موجب مرگ و مير فراوان (در حدود 10% جمعيت) و مجروح شدن شمار زيادي از ساكنين منطقه ميگردد، اين امر به دو عامل مهم بستگي دارد، عامل نخست در باره نوع ساختمانها است، بناهايي كه از خشت و گل و سنگهاي خشك و خالي حتي در يك طبقه ساخته شدهاند به شدت ناپايدار بوده و فروريختن آنها موجب مرگ و مير و جراحات فراوان ميگردد.
ثابت گرديده كه ساختمانهاي سبكتر به ويژه بناهايي چوبي در معرض خطرات كمتري قرار دارند براي نمونه بررسي زلزله سال 1976 گواتمالا نشان داد كه از تعداد 1577 نفر ساكنين يك روستا كه همگي در ساختمانهاي خشك و گلي زندگي ميكردهاند تنها 78 نفر مجروح و مابقي از بين رفتهاند، در حالي كه كليه ساكنين مجاور كه در بناهاي چوبي زندگي مينمودهاند زنده ماندهاند.
نكته دوم زمان وقوع زمين لرزه ميباشد كه در كاهش مرگ و مير و بروز جراحات حايز اهميت زيادي است، طبق بررسيهاي انجام شده درصد افرادي كه كشته شدهاند و يا مجروح گرديدهاند در مناطق پرجمعيت زيادتر ميباشد، تخمين زده ميشود كه نسبت مرگ و مير افراد به مجروحان پس از لرزشهاي اوليه تقريباً به ميزان 1 به 3 ميباشد، تفاوتهاي زيادي در نواحي آسيب ديده وجود دارد، گاهي مرگ و مير تا حدود 85% در شهرهاي مجاور مركز زلزله گزارش گرديده، براي نمونه زلزله سپتامبر 1973 طبس گلشن در ايران ميباشد كه تعداد 11000 نفر از ساكنان 13000 نفري شهر را از بين برد، نسبت مرگ و مير به مجروحان به نسبت فاصله مركز زلزله از شهر كاهش مييابد، برخي گروههاي سني، در معرض مخاطره بيشتري ميباشند، گروههاي ميان سال درمقايسه با كودكان و سالمندان كه كمتر قادر به حفاظت از خود ميباشند، در مخاطره كمتري قرار دارند حوادث ثانوني كه ممكن است پس از زمين لرزه رخ دهند، موجب افزايش مصدومان و در نتيجه افزايش نياز به اقدامات پزشكي ميگردند، از نظر تاريخي بزرگترين مخاطره پس از وقوع زلزله، خطر آتشسوزي است، هرچند در سالهاي اخير موجب بروز آسيبهاي كمتري گرديده است.
يكي ديگر از كاستيها و ضعفهاي مهم شهرهاي ما در مقابل بلاياي طبيعي، مشكل ساخت و سازهاست. در ساخت و سازهاي شهري دو مشكل اساسي وجود دارد يكي استفاده از مصالح غيراستاندارد و ديگري عدم اجراي مناسب. در صورتي كه ما ضرورت مقاومسازي خانهها و ديگر بناهاي مورد نيازمان را به درستي دريابيم و خانههاي سست بنياد و كم دوام نسازيم و به مردم كم درآمد نفروشيم، زلزله همچون بسياري از رخدادهاي طبيعي، بدون خسارت و بدون قرباني گرفتن خواهد بود به شرط آنكه در پي موقعيت اجتماعي كه هستين، وظيفه اخلاقي و انساني خود را در برخورد بااين مسئله مهم و حياتي كه جان انسانها به آن بستگي دارد بدانيم و دريابيم و اين وظيفه اخلاقي و انساني به ويژه باري سنگين بر دوسش معماران و مهندسين و به فروشندگان و نيز مسئولان و دستاندركاران امور شهري و ساختماني است، هر چند براي آنها اين وظيفه و مسئوليت ميبايست جنبههاي اجتماعي، حقوقي و قضايي خدشهناپذير نيز بيابد؛ به حدي كه هيچ سازندهاي، هيچ مسئولي و ناظر ساختماني نتواند به خود جرآت دهد كه در ساختن يك بنا و نظارت دقيق و اصولي بر احداث آن اهمال و كوتاهي كند. از سوي ديگر متأسفانه در كشور ما نظام كنترلي ساخت و ساز به صورت دقيق وجود ندارد. ولي با تدوين ضوابط فني مقاومسازي بناها در برابر خطر زلزله و به كاربردن اين ضوابط ميتوان دامنه خسارتها را بسيار محدود كرد اما واقعيت مهم اين است كه اولاً ضوابط مقرر فقط در مورد تأسيسات و ساختمانهاي در دست اجرا يا آتي قابل اعمال است و در بناهاي موجود تقريباً هيچ اقدامي مؤثر نيست. همچنين هميشه نميتوان از رعايت دقيق ضوابط اطمينان يافت زيرا در عمل بسياري از مقررات و اقدامات به ويژه اگر مستلزم صرف هزينه قابل توجه باشد با مسامه و اهمالكاري به انجام ميرسد. در حالي كه تفاوت ساختمانهاي مقاوم در مقابل زلزله و ساختمانهايي كه ايمن نيستند، تنها بني 10 تا 20 درصد افزايش هزينه است، با وجود اين بيش از 80 درصد ساختمانهاي شهرهاي ما حتي ساختمانهاي دولتي در مقابل بلايايي مانند زلزله مقاوم نيستند. با افزايش ايمني ساختمانها، عمر متوسط آنها را نيز ميتوان افزايش داد، در حالي كه تصور ميشود توجه به ايمني سازهها تحمل هزينههاي اضافي است.
در صورت وقوع زلزله در تهران، شمار كشتهشدگان ناشي از آتشسوزي براثر گاز، بيش از تعداد كساني خواهد بود كه بر اثر آوار جان خود را از دست ميدهند. كارشناسان پيشبيني كردهاند در صورت وقوع زلزله در تهران، آمار كشتهشدگان حدود يك ميليون و 200 هزار نفر خواهد بود كه به دليلي پيشبيني مسايل سيستم گازرساني شهري، شمار زيادي از كساني كه در زير آوار قرار خواهند گرفت، فقط به دليل آتشسوزي ناشي از نشت گاز جان خواهند سپرد.
ميليونها نفر از مردم جهان در زمان وقوع زلزله از بين ميروند. شايد تاكنون كشور چين بيشترين صدمه را از وقوع زلزله ديده باشد. ميگويند در سال 1556 ميلادي زلزلهاي در چين رخ داد كه 830000 نفر از جمعيت آن را نابود ساخت، زلزله ديگري در سال 1976 ميلادي در آن كشور روي داد كه 242000 نفر كشته در پي داشت.
کاربرد صافی شنی تند خود شستشو در تصفیه آب
مقایسه کارایی زیست پلیمرهای مختلف در تصفیه آب
آلودگی هوای تبریز و عوامل آن
|
|
POWERED BY BLOGFA.COM |
|